BİLİMCİLİK

    Bilimcilik, a- Bilimin insan hayatındaki tüm değer sorunlarını çözebileceği; b- Bilimin in­san hayatındaki tüm değer İfa etme sorunları­nı çözebileceği; cBilimin bir dereceye kadar deneysel gözlem temelinde insan davranışını önceden tahmin edip kontrol edebileceği iddi­alarına karşı olanların ve bu iddialara pejora­tif bir anlam yükleyenlerin kullandıkları bir te­rimdir. Örneğin F.Capra terimi şöyle kullanı­lır: "Kültürümüz bilimsel olmakla

övünür; ça­ğımızdan Bilimsel Çağ diye söz edilmektedir. Bu çağ rasyonel düşüncenin egemenliğindedir ve bilimsel bilgi genellikle tek kabul edilebilir bilgi türü olarak görülür. Sezgisel ya da "yakİ-nf bilginin de geçerli ve işe yarar olabileeği pek dikkate alınmaz. Bilimcilik olarak bilinen bu tutum, eğitim sistemimizi ve tüm diğer top­lumsal ve siyasal kurumlarımızı kaplayacak denli yayılmıştır." Capra'nın kullandığı anlam­da terim, dikkat edildiğinde görüleceği gibi pe­joratif olmaktan çok olumsuzdur ve doğrudan modern toplum ve kültürün bir tezahürüdür. Capra'ya göre Descartes'in tüm bilgiyi düşün­cede (rex cogitans) ve tüm bilinecekleri doğa­da (rex extensa) toplamasıyla başlayan ikicilik, Newton'un deneysel ve matematiksel yöntem­leri birleştiren çalışmasıyla zirve noktasına ulaşmış ve "bilim" en geçerli ve güvenilir bilgi edinme kaynağı durumunu almıştır. Böylece bilim 'düşünen şey'İn (Foucault'nun deyişiyle "aşkın özne"nin) yerini almış, bilimin konusu­nu oluşturan tabiat -ve sonraları da insan- ise büyük ikilemin pasif kutbuna, yani nesne yeri­ne oturtulmuştur. Dünyanın bu şekilde tasar­lanması; yani akla ve deney ve gözleme giderek artan oranda egemenlik tanınması, tüm di­ğer bilgi biçimlerini (sezgisel, manevi, hatta sanatsal bilgiyi) geçersiz görmeye yol açmış, bu ise rasyonel olarak düzenlenmiş günümüz dünya düzenini doğurmuştur. Bilimciliğin bu dünyanın en geçerli tavırlarından biri olması şaşırtıcı olmasa gerektir. Zİra dinin ve dini de­ğerlerin el-etek çektiği/çektirildiği bir dünya­da bilimin ve onun Hnass"lannın insanların zih­nine hakikat diye kabul ettirilmesi güç olma­maktadır.

   Bilimcilik temelde, tabiat bilimlerinin karak­teristiği olan tümdengelim (induction) yönte­minin tek gerçek bilgi kaynağı olduğunu ve özellikle sadece tabiat bilimlerinin İnsan ve toplum hakkında bizi bilgi sahibi kılacaklarını savunan görüştür. Bu görüş, yukarıda izah etti­ğimiz ikicilik (dualism) ten kaynaklanmıştır. Zira Descartes'in getirdiği bu ikicilik sonucu, dışımızdaki dünya tek gerçek bilgi kaynağı ad­dedilmiş ve duyumlarımızın ondan aldıkları veriler esas kabul edilmiştir. Tabiata ilişkin bilgileri elde edeceğimiz bilimler (tabiat bilim-leri)'in yöntemleri sosyal bilimlerin yöntemin­den daha sağlıklıdır. Zira taiîiat bilimleri sa­bit, değişmez ve tekrarlanan fenomenleri tüm­dengelim yoluyla İncelerken, sosyal bilimler kaçınılmaz olarak soyut ve tümde ngelimcidir. Bu yüzden sosyal bilimlerde, bilimciliğe göre gerçek bilim olmak istiyorlarsa, tabiat bilimle­rinin yöntemlerini taklit etmelidirler.